Bize Ulaşın

5 (100%) 1 vote

Ekranda izlediğimiz her görüntü aslında tek tek karelerin arka arkaya sıralanmasıyla oluşur. Daha da detaya inip örneklerle açıklamaya çalışacağım. Örneğin ülkemizde PAL yayınyapılır. PAL demek, 720*576 çözünürlük ve 25 fps (frame per second-saniyedeki kare sayısı) demektir. Çözünürlük kısmını bir kenara bırakıp 25 fps’i ele alalım. 25 fps, izlediğimiz görüntünün, her bir saniyesinin 25 kareden oluştuğunu ifade eder. Bunu timelapse dili ile ifade edersek eğer, arka arkaya 25 kare fotoğrafçekip (tripodla ve zamanlayıcıyla), bunları birleştirdiğimizde, elimizde timelapse tekniği ile çekilmiş 1 saniyelik görüntü olur.

Yukarıda PAL sistemden bahsederken 720*576 çözünürlük demiştim. Bu kısma takılmayın, 1920*1080 (full hd) çözünürlük de 25 fps olabilir, yahut 4K çekilmiş bir video da aynı şekilde 25 fps olabilir.

Ayrıca kare sayısı fazla bir kamera ile çalışmak istiyorsanız ve kiralama mantığı ile hareket ediyorsanız: www.kiralikkamera.com.tr ve www.mark3kiralama.com adresi sizi bekliyor.


1-Peki ne işe yarar bu fps?

Çok işe yarar, öncelikle fps düştükçe görüntüler akıcılığını kaybeder, yükseldikçe de akıcılık artar. 25 fps ortalama kare hızıdır, bu hızdaki görüntüler sizi rahatsız etmez ama, 15 fps ve altına düştükçe kare kare giden görüntüler sizi rahatsız edecektir. Gereksiz bir detay ama pc oyuncuları için de çok önemli bir kavramdır fps hızı. Daha fazla para verip, daha iyi bir ekran kartı almanın en büyük nedeni daha yüksek bir fps sayısına ulaşmaktır. Lakin daha önce de dediğim gibi, yüksek fps hızı daha akıcı bir görüntü sağlar.

Sanırım şimdi biraz daha netleşti kafanızdaki fps kavramı. O zaman ben yüksek fps hızının diğer avantajlarından bahsedeyim. Mesela örnek videoda da gördüğünüz gibi, 60 fps görüntü slow motion yapıldığında bile akıcıyken, diğer fps’lerde kare kare atlamalar oldu. O zaman şöyle bir noktaya varıyoruz. Slow motion bir şeyler yapmak istiyorsanız eğer, muhakkak yüksek fps’li bir kamera kullanmalısınız ki, orjinal görüntüyü yavaşlattığınızda kaybınız minimum olsun.


2-Yüksek FPS yüksek çözünürlük mümkün mü?

FPS ve çözünürlük ters orantılı iki kavram. FPS yükseldikçe maalesef çözünürlük düşüyor. Örnek verecek olursak 1920*1080 25 fps kaydederken, fps’i 60 kareye çıkardığımızda çözünürlüğümüz 720*576’ya düşebilir. Bunun nedeni de yüksek fps kaydı için güçlü işlemcilere ihtiyaç duyulmasıdır. Zaten video kaydeden bir dslr’ın özelliklerine bakacak olursak bunu görürüz. 1080p 25 fps kaydeden makina, 50 fps’de 720p’ye düşürür çözünürlüğünü. Sonuç olarak çok özel bir iş için kullanmayacaksanız genelde bu durumla karşılaşırsınız. Ama bu demek değildir ki yüksek çözünürlükte yüksek fps’li görüntü elde edemeyiz. Elbette yüksek çözünürlük ve yüksek fps mümkündür, fakat bu tür cihazlar özel kullanım için olup, fiyatları son kullanıcıyı memnun etmeyecek düzeyde yüksektir. Ama yine de Hero2 Pro modeli gibi 1080p 30 fps, 720p 60 fps, 480p 120 fps bir kamerayı uygun fiyata bulmanız mümkün. Tabi saniyede 150.000 FPS kaydeden, hatta 1000000000000 FPS kaydeden kameralar bulmak da mümkün.

Halen kafa karışıklığı varsa şöyle düşünün. FPS, akıcı görüntünün (video) detayıdır.  Bir yağmur tanesinin toprağa düştüğü anı kaydettiğinizi düşünün. 25 FPS’te bu anın 1 saniyesini ancak 25 fotoğraf karesinde görebilirsiniz. 60 FPS’te ise 60 fotoğraf karesinde. 150.000 FPS’te ise 150.000 kare…


 3-Time Lapse vs Slow Motion Çeken Kameralar 

Time lapse kısaca zamanı hızlandırdığımız tekniğin adı. Bir de bunun tersi var ki zamanı yavaşlatıyor, “slow motion”. Daha önceki yazılarımdan birinde FPS’in ne olduğundan bahsetmiş, ne kadar önemli olduğunu anlatmıştım. Slow motion tekniği de birebir FPS ile ilgili bir teknik. Mesela televizyonlarda seyrettiğimiz görüntülerin çoğu 25 fps, yani 1 saniye 25 adet kareden oluşuyor. Eğer siz bu 25 fps’lik görüntüyü uygun bir video edit programıyla açıp yavaşlatırsanız istediğiniz etkiyi elde edemezsiniz, ve kare kare görünür görüntünüz, akıcılığını kaybeder. İşte tam o noktada yüksek FPS’li bir kamera kullanmalısınız. Ancak o zaman hem çok yavaş hem de akıcı bir görüntü elde edebilirsiniz.

Günümüzde hem son kullanıcıya hitap eden hem de son kullanıcının ancak hayalini kurabileceği yüksek fps’li kameralar var. Mesela Casio EX-F1 modeli (512 x 384 (300 fps), 432 x 192 (600 fps), 336 x 96 (1200 fps) gibi yüksek hızlarla son kullanıcıyı üzmeden slow motion yapabiliyor.

Casio gördüğünüz gibi maksimum 1200 FPS’e kadar çıkabiliyor. Bir de aşırı fps yüklü kameralar var ki fiyatlarıyla küçük bir stüdyo daire alabilirsiniz. Mesela Olympus’un i-speed modelleri. I-speed FS modelinin avuçlarımıza bıraktığı fps hızı 1,000,000 kare.


4-Time lapse hesaplama nasıl yapılır

Önceki bir yazımda time lapse ve zaman aralıklarını anlatmıştım. Bu yazıda bir adım öteye gidip hesaplamaları ve hesaplama araçlarını detaylı bir şekilde anlatmaya çalışacağım.

Time lapse yaparken kadraj ve görsellik dışında çalışmamızı gerektiren en önemli unsur zamandır. Eğer zamanı ve zaman aralıklarını iyi ayarlayamazsak sonuçta ortaya çıkacak video istediğimiz etkiye sahip olmayabilir.

Zaman dediğimizde üzerinde durmamız gereken birkaç başlık var.

  • Interval (zaman aralığı)
  • Pozlama süresi
  • Kullanılan video formatının özellikleri
  • Sonuçta istediğimiz videonun süresi
  • Toplamda harcanacak zaman

Şimdi detaylı inceleyelim.

Interval (zaman aralığı) : Kısaca iki fotoğraf arasındaki zaman aralığı diyebiliriz.  Bu değer saniye olabileceği gibi, saat, gün, hafta hatta yapılan işe göre yıl bile olabilir (küresel ısınma araştırmaları). Zaman aralığı konuya göre belirlenir, trafik gibi hareketli sahneler çekilirken akıcılığı sağlamak için kısa zaman aralıkları kullanılabilirken, bitki hareketleri, uzun süreçli doğal olaylar için uzun zaman aralıkları kullanılır.  Yardımcı olsun diye örnekleri daha önceki bir yazımda anlatmıştım. Dediğim gibi bu tamamen kişi ve konu arasındaki ilişki sonucunda ortaya çıkacak bir değerdir. Kesin ve net bir değer söz konusu değildir.

Pozlama süresi: Toplamda harcayacağımız zamana dolaylı olarak etki eden bir diğer unsurdur. Kısa pozlama süreleri çalışmamızın toplam süresini çok fazla etkilemese de, uzun pozlama süreleri (10 dakika, 30 dakika gibi…) toplam süreye etki edecektir.  Pozlamayla ilgili bilgisi olmayanlar içinenstantane değeri olduğunu belirteyim 1/10 – 1/8000 -10”, 20′ gibi.

Kullanılan video formatının özellikleri : Buradaki yazımda konuyla ilgili bir şeyler anlatmıştım. Ülkemizde PAL video sistemi kullanılmaktadır. PAL dediğimiz zaman aklımıza 720*576 çözünürlük ve 25 FPS gelmeli. Yani pal sistemden 1 saniyelik görüntü için 25 kare fotoğrafa ihtiyaç duyacağız.

Sonuçta istediğimiz videonun süresi : En başta belirlememiz gereken değerdir. Konumuz hazırsa ve kafamızda bu konuyla ilgili elde edeceğimiz videonun süresini biliyorsak, hesaplamalar daha kolay olacaktır.  Örneğin 20 saniyelik bir görüntüye ihtiyacımız varsa 25*20 =500 kare fotoğraf çekmeliyiz.  (25, pal sistemde 1 saniyelik görüntü için gereken fotoğraf sayısıdır)

Toplamda harcanacak zaman : interval (zaman aralığı)+ pozlama süresi bize bu değeri verir. Yani time lapse için harcayacağımız toplam süredir. Bir diğer ifadeyle, sonuçta istediğimiz video için harcamamız gereken süredir.

Seçtiğiniz ayarlara göre sonuçta elde edeceğiniz videonun sonuçlarını görmek için buraya
Sonuçta elde etmek istediğiniz video süresine göre kullamanız gereken ayarlarla ilgi burayatıklayınız.

Açılan sayfadaki doldurmanız gereken alanlarla ilgili bilgilere aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Interval : iki kare arasındaki zaman farkı
format : PAL sistem için 25’i kullanacağız, başka format kullanıyorsanız bu bölümden seçebilirsiniz.
Frames : HDR çekmiyorsanız 1’i seçeceksiniz.
Event length : Çekim yapacağınız süre (gerçek zaman)
Clip length : Sonuçta elde edeceğiniz videonun süresi


 

5-Time lapse sözlüğü

Time lapse tekniğini uygularken karşınıza çıkacak bazı terimleri açıklamaya çalışacağım. Aslında bu işlere aşina olan biri bu terimlerin çoğunu daha önce mutlaka duymuştur.

Video :
sonuçta elde ettiğimiz üründür, çözünürlükleri, saniyede gösterdikleri kare sayıları farklıdır.

Shutter : DSLR makinamızın ömrünü gösterir kavramdır. Nasıl ki bir araç alırken kilometresine bakarsınız, o kilometreyi önemsersiniz, shutter da aynı öyle bir şeydir. Yani yüksek shutter sayısı, fazla kilometre yapmış araba gibidir. Her deklanşöre bastığınızda shutter sayısı +1 artar. Shutter’la ilgili detaylı yazıyı buradan okuyabilirsiniz.

FPS (frame per second) : Videonun 1 saniyesinde gördüğümüz kare sayısıdır. Pal video sistemde standart olarak 25 karedir, yani 1 saniyelik time lapse görüntü için 25 kare fotoğraf çekeriz. Ama 25 kare bizim için bir standart değildir, istersek daha fazla kare kullanma şansımız her zaman var. Detaylı FPS yazısını buradan okuyabilirsiniz.

Flicker : Time lapse çalışmalarımızda ortaya çıkan ışık sıçramalarıdır. Genelde iki kare arasındaki pozlama ve ışık farkında ortaya çıkar. Flicker’ı önlemek için mümkün olduğunda manuel ayarlar kullanmak gerekir. Buna rağmen çalışmamızda flicker sorunu varsa, deflicker gibi yazılımlarla bir noktaya kadar önlemek mümkün olabilmektedir. Genelde gündüz-gece, gece gündüz geçişlerinde yaşadığımız bu sorunu en hafif şekilde atlatmanın yolu AV modunu kullanıp, sonra deflicker uygulamaktır. Bir diğer yol ise “bulb ramping” tekniğidir. Konuyla ilgili yazıya buradan ulaşabilirsiniz

Ramping : Slider ve dolly’lerle beraber kullanabileceğimiz bir tekniktir. Ray üzerinde hareket eden arabanın hızını değiştirme şeklinde olur. Örneğin yavaş başlayan hareket, bir noktadan sonra daha da hızlandırılabilir yahut yavaşlatılabilir. Özel sistemler gerektirmektedir. Fakat isterseniz video edit programları ile de ramping yapmak mümkündür. Ama ramping deyince sadece aklınıza slider üzerindeki aracın hareketi gelmesin, lakin pozlama süresi de ramping edilebilir. Pozlamaya uygulanan rampling işlemi yine gece-gündüz, gündüz gece geçişlerinde ortaya çıkan pozlama farklılıklarını gidermek, yani flicker’ı önlemek için yapılır. Pozlamaya yapılan ramping’i manuel uygulamak zordur, özel araç ve geçerler gerektirir.

İntervalometre (zamanlayıcı) / Tetikleyici : Belli zaman aralıklarında çekim yapmamızı sağlayan sistemin adıdır. İntervalometre ile belirlediğimiz zaman aralıklarında çekim yapılır, time lapse için olmazsa olmazdır. Bazı dslr’lar bünyesinde basit intervalometreler barındırırken, bazılarında bulunmaz. Dahili intervalometresi olmayan DSLR’lar için harici intervalometre almanız gerekir. Eğer makinanız ML (magic lantern) destekliyorsa (ML ile ilgili yazıyı buradan okuyabilirsiniz) makinanıza uygun ML versiyonunu yükleyip, dahili bir intervalometre sahibi olabilirsiniz.İntervalometreler hyperlapse tekniğiyle de kullanılabilirler.

Magic lantern : Canon DSLR’larımıza ekstra özellikler kazandıran yazılımın adıdır. Dahili intervalometresi olmayan makinalarımıza intervalometre özelliği ekler, hdr video çekmemizi sağlar, detaylı bilgiler için burayı, kurulumu için burayı tıklayınız.

Rig head : 360 derece dönüşlü time lapse uygulamalarında kullanılan başlıklardır. En basit şekilde mutfak saati kullanılarak yapılır. Buradan bakabilirsiniz.

Slider / dolly : Yatay yahut dikey düzlemde hareketli time lapse çalışmaları yapmak için kullandığımız motorlu şaryolardır. Bkz : Osto – Ray HTL V2

Time lapse enclosure / box : Outdoor time lapse kutularıdır. Sıcak ve soğuğa dayanılıklı yapıdadırlar. Uzun süreli işlerde kullanılırlar.


6-Bir time Lapse sorunu “flicker” nedir?

Time lapse ile ilgili bilgilerimi sizinle paylaşmaya devam ediyorum. Bu yazıda size “flicker” denen ışık atlamalarından bahsedeceğim. Kabaca açıklayacak olursak flicker, iki kare arasındaki ışık farkından ortaya çıkan bir problem. Ve en büyük nedeni de, time lapse ile ilgilenen kişinin, çalışma süresince manuel mod yerine otomatik modlardan birini kullanması.

Time lapse yaparken, otomatik mod (buna öncelikli modlar da dahil) kullandığımızda, diyafram veenstantane değeri otomatik olarak verildiğinden, iki kare arasında görselliğe yansıyan ışık farkları oluşur. Bu fotoğrafları arka arkaya ekleyip çalışmamızı bitirdiğimizde ortaya çıkan sonuç, hayal kırıklıdığır. Diyafram öncelikli bir mod kullandığınızı varsayıyorum.  İlk fotoğrafınız F:4’e 1/120 diyelim, bir sonraki fotoğrafta ise, bulunduğunuz yerin şartları biraz değişti ve çekim yaptığınız konunun üzerine küçük bir gölde düştü diyelim. O zaman makinamız otomatik olarak F 4’e 1/60 gibi bir enstantane değeri belirleyebilir.  Sonuç olarak makinanız ışık farkını telafi etmeye çalışsa da, onun bu çalışması, elde ettiğimiz filmde bir ışık sıçraması olarak bizi rahatsız edecektir.


7-Hiper kamerayla ne yapabiliriz?

Darthmouth Koleji’nden mühendis Brian Pogue’a göre pek çok şey: “Uzay Yolu’nun popülerleştirdiği bu araştırma alanı gerçek bir teknoloji disiplini oldu. Örneğin günümüzde görünmezlik pelerini ve hayalet uçak gibi araştırma sahalarında önemli ilerlemeler kaydediyoruz. Ancak ışık ışınları ile görünmez olmasını istediğimiz nesne arasındaki hassas etkileşimi hiper yavaş çekimde görüntüleyemediğimiz için işimiz zorlaşıyor.”

Peki bu kamera nasıl çalışıyor? Öncelikle teknik adı Sıkıştırılmış Ultra Hızlı Fotoğrafçılık (CUP) olan yeni kamera Washington Üniversitesi, St. Louis’de araştırmalarını sürdüren Lihon Wang tarafından geliştirildi.

Süper hızlı kameralar hızla yanıp sönen lambaların ışık yoğunluğunu ölçmek gibi yüksek hassasiyet gerektiren işlemlerde kullanılıyor. Streak camera teknolojisini baz alan hiper kameranın içindeki sensör ve aynalar da süper hızlı hareket ediyor ve bu sayede lazer ışınlarını yavaş çekimle videoya kaydedebiliyor.

Nitekim hiper kameralar heavy metal konserlerinde sahneyi süslemekte kullanılan lazer ışınlarının bile yavaş çekimde videoya alınmasına imkan veriyor ve bu açıdan bakıldığında biraz da kurbağa gözünü andırıyor. Her ne kadar bu kameranın ışığa doğru dönen mekanik bir parçası olmasa da kameranın sensörü, objeyi aydınlatan ışığın izlediği yolu önündeki uçan sineğe kilitlenen çevik kurbağa gözü gibi takip edebiliyor.


8- 4K çözünürlüğünde 1.000 FPS video neye benzer

Ağır çekimler, içinde yaşadığımız dünya içinde ne kadar çok anın gizli olduğunu bize anımsatan nadir şeylerden.Phantom‘un saniyede 1.000 kare kaydedebilen yeni kamerası ise her detayı çok yavaş, ancak akıcı bir biçimde görmenize izin veriyor.

Phantom’un yeni Flex4K kamerası, 4096×2160 çözünürlüğünde 1.000 FPS’ye kadar videolar kaydedebiliyor ve patlamalar, çarpışmalar gibi saniyelik olayları kaydetmekte kullanılıyor. Cihaz içerisindeki Super-35 CMOS sensörü, 12 adım dinamik aralıktan oluşuyor ve 2K çözünürlüğüne düşürüldüğünde 2.000 FPS kayıt yapabiliyor.

Flex4K’nin fiyatı ise pek de şaşırtıcı olmayacak bir biçimde pahalı.  109.900 dolardan başlayankameranın fiyatı, çeşitli seçeneklerle 164.900 dolara kadar yükselebiliyor.


 

9-Yüksek Kare Çeken Kameralar Hangi Projelerde Kullanılır ?

Yüksek kare çekme özelliğine sahip slow motion kameralar genellikle klip çekimlerinde , sinema filmlerinde , reklam filmlerinde ve tıp alanında kullanılmaktadır. Ülkemizde son yıllarda futbol müsabaklarını çeken televizyon kanalları da olmaya başladı.

10-Yüksek Kare Çekebilen Kameralar Kiralama

Ülkemizde yüksek kare çekebilen kameraları kiralamak istiyorsanız www.kiralikkamera.com.tr , www.kamerakiralama.com.tr , www.mark3kiralama.com , www.kiralikkamera.biz ve www.ucuzekipmankiralama.com adreslerinden 7-24 temin edebilirsiniz.


10-Stop motion vs time lapse

Biribirine benzetilen iki kavram, iki ayrı teknik.  Genelde time lapse hakkında konuşurken konu hep stop motion tekniğine geliyor. Aslında ikisi birbirine benzer olmasına rağmen, birbirinden tamamen bağımsız şeyler.

Stop motion, senaryosu olan, müdahale gerektiren bir teknik.  Time lapse tekniği ise müdahaleye stop motion kadar açık değil, daha çok bir süreci anlatıyorsunuz.

Time lapse, stop motion’ın çocuğu ama baba mesleğinden farklı bir meslek seçip öyle devam etmiş hayatına.

Stop motion yapmak için saniyede 2 kare göstermeniz yeterliyken, time lapse tekniğinde minimum 25 kare göstermelisiniz.

Time lapse biraz daha akademik iken, stop motion biraz daha bizdendir. Araştırmalarda kullanamazsınız.

Stop motion zamandan bağımsızdır, çekim tekniği benzese de anlattığı zaman içerisinde olduğumuz zamandır, film zamanıdır. Time lapse tekniği ise zamanda yolculuk yapmaktır, zamanı hızlandırmaktır.

Stop motion düzensizdir, çekilen iki kare arasında dakikalar, günler, aylar hatta yıllar olabilir. Time lapse’ta öyle bir şansınız yoktur, akıcılığı sağlayan şey iki kare arasındaki zaman farkının eşitliği, düzenidir.

Stop motion tek başına bir bütünü oluşturabilir, time lapse ise nadiren tek başına bir bütündür (timescapes filmi), genelde bütünün parçasıdır.