Bize Ulaşın

2.8 (55%) 4 votes

Film çekiminde kullanılan ve daha sonra montaj aşamasında kurguculara son derece ses eşleştirme konusunda yardımcı olan basit aletlerden biri de klakettir. (clapperboard ya da slate diye geçer). Aslında iki temel işlev gördüğü söylenebilir. İlk varoluş nedeni, dijital öncesi dönemde kimyasal film şeridi kullanarak çekilen filmlerde sesin tamamen görüntüden ayrı kaydedilmesi sürecini takiben görüntü ve ses arasında denklik (senkronizasyon) tutturulmasıdır. Şimdilerde ise bazı kameralar direk olarak sesi kaydetme özelliğine sahiptir. Yani çekilen görüntü ile sesin birbiriyle uyumlu biçimde bindirilmesine yardımcı olur. İkinci olarak da, klaket üzerine alınan notlar (shot log) da yine montaj aşamasında yönetmen, editör ve montaj teknisyeni için etiketleme görevi görerek hayat kurtarıcı derecede yardımcı olabilirler. Filmler, normalde kesilip yapıştırıldığı ve ortalık film şeridinden geçilmediği için hangi parçanın hangi içeriği barındırdığının bilinmesi güçtür fakat her şeridin başındaki klaket görüntüsü üzerindeki notlara bakılarak her şerit otomatikman etiketlenmiş olur.

kiralik klaket

Bu nedenle, bir klaketin bu iki temel işlevi görmesi beklenir. Elbette dijital çağa geçince birçok şey kolaylaştı ama klaket kullanımı devam ediyor. Bu çerçevede ilk ortaya çıkan gelişme klakete dijital sayaç eklenerek bunun çekilmekte olan video dosyasının zaman kodu (timecode) le denk olması sağlandı. Böylece, klaketin gösterdiği sayaç ile kameranın kaydetmekte olduğu videonun kendi sayacı kare kare birbirinin dengi haline gelmiş oldu. Bu nedenle klaket sayacının kamera hızı ile eşleştirilmesi gerekliydi ve bu da önce kablolu sonra da kablosuz seçeneklerle gerçekleşti. Bu durumda klaket üzerinde hala elle yazılan yazılar ikinci işlevi görmeye devam etti.

kiralik digital klaket

Klaket kullanılırken, öncelikle klaketçi (clapper) bu bilgileri devamlı günceller ve çekim öncesi kamera önünde yerini alır. Netlemenin doğru olması ve renk skalasının görülmesi için klaket olabildiğince ekranı kaplayacak şekilde tutulur. Bu nedenle, klaket çekildikten sonra kameraman konuya yeniden odaklama yapmalıdır. Çekim komutları ve disiplini konusunu daha sonraki bir yazımda ayrıntılı olarak ele alacağım için burada kısa kesiyorum. Klaket birkaç saniye görüntüde kaldıktan sonra üst çıtası hızla vurulur. Burada amaç klaket vurma sesinin sesçi tarafından başlatılmış ses kaydına da girmesidir. Böylece, görüntüde çıtanın gövdeye değdiği kare ile seste duyulan sıçrama (peak) eşleştirmede yardımcı olacaktır. Aynı anda klaket üzerindeki bilgilerin gerekenlerinin yüksek sesle okunması ile de ses dosyası üzerinde benzer bir etiketleme yapılmış olur.

Peki klaket üzerinde hangi bilgiler yer almalıdır? Bunun bir sistemi var ve profesyonel dünyada tarih bilgisinin ardından filmin yönetmeni ve görüntü yönetmeni yazıldıktan sonra film şirketinin adı geçer. Hedefimiz bağımsız-amatör kitle olduğu için ben bunları Tarih, Başlık, Yönetmen ve yer varsa GY (ya da kamera operatörü) şeklinde yazmak en yerinde diye düşünüyorum.

Klaket şu bilgileri içermelidir:

  • Yapım: Filmin adı ve tarih
  • Timecode: Bunu dijital olarak elde etmenin yolunu bulmalıyız ama olmasa da olur.
  • Kart: Kaydın yapıldığı kartın numarası (SD ya da CF kartlarınıza ya da SSDlere numara veriniz)
  • Plan: Çekimi yapılmakta olan plan nosu
  • Çekim: Çekim nosu
  • Yönetmen
  • Kamera: Görüntü Yönetmenliğini yapan ya da kameranı kullanan kişi
  • Tarih

Ek olarak ses bilgisi (harici ses alımı mı yapılıyor yoksa bu videonun sesi mi kullanılacak?), ve sonradan eklenecekse efekt bilgisi de yazılabilir. Her planın en son çekiminde genelde klaket ters tutulur ki bundan sonra aynı planda başka çekim yapılmadığı belli olsun.

kiralik kamera klaketi

Klaket kullanımı elbette zorunlu değildir. Hatta, klaket yerine sadece görüntüde el çırparak da aynı işi yapmak mümkündür. Ellerin değdiği kare ile sesteki sıçrama bu işin yapılması için yeterlidir. Fakat, bu durumda klaketin sadece 1 nolu işlevi yerine gelmiş olup hangi klibin hangi içeriği barındırdığı belirsiz kalır. Sesin görüntüden bağımsız kaydedildiği amatör projelerde en azından bu el çırpmanın yapılması gereklidir. Yine de tam dolu bir klaket kullanımı diğer işlevler açısından da yardımcı olacaktır.

Bu noktadan itibaren amatör ve bağımsız film yapım sürecinde yardımcı olabilecek bedava ya da ucuz klaket çözümlerini ele almak istiyorum.

KENDİNYAP  (DIY)

İlk olarak, klaket bir amatör tarafından da yapılabilecek derecede basit bir alettir. İki sunta parçasından yapılabilir. Üzerine beyaz tahta kalemiyle ya da gazlı kalemle yazılar yazılabilmesi için parlak bir malzeme yapıştırılabilir. Çıta ve gövde kenarı siyah beyaz şeritlerle ya da daha güzeli kalibre bir renk skalasıyla donatılabilir. Böylece klasik görevlerini yerine getiren bir klaket ortaya çıkmış olur.

Alternatif bir çözüm ise gittikçe yaygınlaşan akıllı telefonlar veya tablet bilgisayarları kullanmak. Hatta bir netbook dahi gerekirse bir klaket olarak kullanılabilir. Bu alanda da ücretli ve ücretsiz bazı çözümler mevcut ve bunları kısaca incelemek istiyorum.

PC, NETBOOK, LAPTOP

Eğer IBM uyumlu bir netbook ya da laptop kullanmak istiyorsanız, kullanabileceğiniz ilk yazılım Digital Clapperboard 1.3. Ücretli bir yazılım olmasına karşın demo dürümü mevcut. İndirebileceğiniz yer:

http://ftparmy.com/70860-digital-clapper-board.html

Yazılım demo sürümü sınırlı süre kullanılabiliyor ve filmin adının gelmesi gereken yerde bir demo yazısı var. Bunun kısa projelerde çalışan amatör kullanıcı için büyük engel olmayacağını düşünüyorum. Nasıl kullanılacağı ayrıntısına girmiyorum, çünkü yazı çok uzar. Fakat renk skalası dışında aranan tüm özelliklere fazlasıyla sahip. Aslında basit bir quicktime video player üzerine kurulu ama referans sesi dahi çıkardığı için güzel

kiralik Digital Clapperboard 1.3.